Aleksander Łuczak Zasłużonym dla Miasta Legionowo

Aleksander Łuczak (1943-2023) przez całe życie związany był z Legionowem. Wrócił do niego nie tylko jako do rodzinnego miasta, lecz także jako do przestrzeni pamięci: ulic, sklepów, warsztatów, podwórek i ludzi, których historie mogły zostać zapomniane. Profesor z niezwykłą czułością i skrupulatnością spisywał dzieje miasta, jakby chciał ocalić od zapomnienia każdy szczegół codzienności.

W swoich książkach „Wiatr i duch” oraz „Powracający wiatr i duch” oparł opowieść o Legionowie na wspomnieniach własnych i mieszkańców. Nie skupiał się jedynie na wielkich datach i oficjalnych wydarzeniach, ale na tym, co tworzyło prawdziwe życie miasta: rozmowach na podwórkach, małych interesach, gestach życzliwości, zwykłej codzienności przedwojennego i powojennego Legionowa.

Jego ostatnia książka, „Prywaciarze w Legionowie”, to niezwykły hołd dla powojennych kupców i rzemieślników. Profesor zebrał w niej wykaz ponad dwóch tysięcy lokalnych przedsiębiorców, uzupełniając go relacjami i wspomnieniami. W ten sposób przywrócił pamięć o ludziach, którzy swoimi małymi biznesami budowali fundamenty życia gospodarczego i społecznego miasta. Wiele z tych historii mogłoby zostać bezpowrotnie utraconych, a dzięki jego pracy zostały utrwalone na kartach książki.

Profesor Łuczak był nie tylko autorem książek, lecz także aktywnym uczestnikiem życia lokalnej wspólnoty. Przez wiele lat działał w Towarzystwie Przyjaciół Legionowa, a w latach 2012–2022 pełnił funkcję redaktora naczelnego „Rocznika Legionowskiego”. Pod jego kierunkiem ukazało się dziesięć tomów tego wydawnictwa. Profesor inicjował tematy, konsultował autorów, redagował teksty. Konsekwentnie otwierał łamy Rocznika zarówno dla profesjonalnych badaczy, jak i lokalnych pasjonatów. Podkreślał, że publikowanie historii miasta jest ważnym elementem budowania lokalnej tożsamości i wspólnoty.

Dzięki jego pracy Legionowo zyskało bogato udokumentowaną pamięć o swoich mieszkańcach, wydarzeniach i przemianach. To, co mogłoby rozpłynąć się w niepamięci, dawne szyldy, rodzinne sklepy, warsztaty rzemieślnicze, codzienne zwyczaje, zostało ocalone w formie opracowań historycznych, artykułów i wspomnień. Kolejne pokolenia legionowian będą mogły sięgać do tych tekstów, aby lepiej zrozumieć, skąd wyrasta dzisiejsze Legionowo.

W roku jubileuszu polskiego samorządu szczególnie mocno widać, jak ważne jest zachowywanie pamięci o lokalnych społecznościach. Uhonorowanie prof. Aleksandra Łuczaka tytułem „Zasłużony dla Miasta Legionowo i statuetką im. gen. Bolesława Roi” jest wyrazem wdzięczności za jego wieloletnią pracę na rzecz dokumentowania dziejów miasta i wzmacniania naszej wspólnej tożsamości. O uhonorowanie profesora zawnioskowała radna Julita Baczyńska, a kapituła pozytywnie zaopiniowała jej wniosek.