Smog nie boi się mrozu

Od 2015 r. legionowski samorząd udziela mieszkańcom naszego miasta dotacji na zastąpienie „kopciuchów” nowoczesnymi kotłami kondensacyjnymi zasilanymi gazem ziemnym lub LPG, kotłami olejowymi lub pompami ciepła. Do tej pory udzielono 744 dotacji na łączną kwotę prawie sześciu milionów złotych (5 810 362 zł)!

Z danych zebranych ze sprzedaży węgla kamiennego po preferencyjnej cenie w 2022 i 2023 r. wynika, że aktywnie eksploatowanych w Legionowie było 301 kotłów węglowych. W tej liczbie zawartych jest:

• 107 kotłów klasy 3 lub 4 – urządzenia te mogą być używane do końca 2027 r., po tym terminie muszą zostać zastąpione ekologicznymi źródłami ciepła,
• 59 kotłów klasy 5 lub zgodnych z ekoprojektem – mogą być używane bezterminowo.

Część mieszkańców posiada w domach dwa kotły w jednej instalacji centralnego ogrzewania: gazowy oraz węglowy, traktując ten drugi jako awaryjne źródło ciepła, używając na co dzień kotła gazowego.

W pozostałych przypadkach mieszkańcy narażają się na konsekwencje prawne w przypadku kontroli Straży Miejskiej lub innych służb.

Uchwała antysmogowa dla województwa mazowieckiego z 2017 r. zabroniła stosowania opału złej jakości (węgiel brunatny, miał węglowy, wilgotne drewno), a od 1 stycznia 2023 r. wszedł w życie zakaz eksploatacji:

• kotłów na paliwa stałe niespełniających normy 3, 4 lub 5 klasy wg PN-EN 303-5:2012 lub ekoprojektu,
• kominków niespełniających wymagań ekoprojektu.

Ograniczenia te wprowadzono, aby zmniejszyć zanieczyszczenie pyłami i szkodliwymi związkami chemicznymi (np. rakotwórczymi węglowodorami aromatycznymi - WWA) powstałymi z niepełnego spalania.

W dalszym ciągu udzielane są gminne dotacje do 8 000 zł na wymianę nieekologicznych kotłów. W przypadku przyłączania nieruchomości do sieci gazowej można uzyskać dodatkowe 2 376 zł. Dotacje te można połączyć z programem „Czyste powietrze”, który oferuje 3 poziomy dofinansowania inwestycji, w zależności od dochodu na osobę w gospodarstwie domowym. Dzięki temu możliwe jest sfinansowanie wymiany nawet w 100%! Dodatkowo przepisy umożliwiają skorzystanie przy modernizacji ogrzewania z podatkowej ulgi termomodernizacyjnej. Jest ona szczególnie atrakcyjna dla osób, które rozliczają podatek dochodowy wg stawki 32% i nie mogą liczyć na najwyższe poziomy dofinansowania z programu „Czyste powietrze”.

Niestety, niepewna jest przyszłość tych programów pomocowych. Z informacji prasowych wynika, że wkrótce ma być zabronione wspieranie przez państwo zakupu nowych kotłów gazowych. Możliwe, że to ostatnie miesiące, kiedy można skorzystać z tych atrakcyjnych form dofinansowania. W zależności od zmian w ogólnopolskich przepisach legionowski samorząd dostosuje swoje programy tak, aby w przyszłości, gdy będą wchodzić w życie kolejne zakazy dotyczące ogrzewania paliwami stałymi, wspierać mieszkańców.

Troska o jakość powietrza to troska o zdrowie nas wszystkich. Dlatego, gdy mamy uzasadnione podejrzenie, że ktoś spala śmieci lub w inny sposób łamie obowiązujące przepisy, należy poinformować o tym Straż Miejską w Legionowie lub skorzystać z anonimowego formularza dostępnego na stronie internetowej www.legionowo.pl - Nie truj! - „zgłoś kopciucha”.

Dlaczego ważna jest jakość powietrza?

Zanieczyszczenia powietrza, takie jak pyły zawieszone (PM2.5 i PM10), dwutlenek azotu, ozon czy tlenki węgla, mają negatywny wpływ na nasz organizm. Wdychanie tych substancji może prowadzić do chorób układu oddechowego, sercowo-naczyniowego, a także zwiększać ryzyko wystąpienia nowotworów. Zanieczyszczone powietrze ma szczególnie szkodliwy wpływ na dzieci, osoby starsze oraz osoby z chorobami przewlekłymi. Długotrwała ekspozycja na złej jakości powietrze osłabia naszą odporność, powoduje zmiany w układzie nerwowym, a także wpływa na samopoczucie i zdolność koncentracji. Dbanie o czystość powietrza to nie tylko kwestia zdrowia, ale także jakości życia całych społeczności.