Światowy Dzień Bez Tytoniu
Każdego roku 31 maja obchodzony jest Światowy Dzień bez Tytoniu. Akcja ta została zainicjowana na Konferencji Światowej Organizacji Zdrowia WHO w 1988 r. w Madrycie i dzięki niej WHO stara się w tym dniu zwrócić uwagę opinii publicznej na kwestię zdrowotnych, społecznych i ekonomicznych skutków palenia tytoniu.
Palenie tytoniu niezmiennie pozostaje jedną z głównych przyczyn zgonów wśród dorosłej populacji Polaków. Co roku z powodu palenia tytoniu umiera w Polsce ok. 50 tys. osób. Na początku lat 80. XX w. paliło 62,2 proc. mężczyzn powyżej 15. roku życia i 30,3 proc. kobiet w tym wieku. Obecnie jest to odpowiednio 33,8 oraz 19,6 proc. Światowa epidemia tytoniu zabija prawie 6 milionów ludzi każdego roku, z czego 600 tys. to osoby niepalące narażone na wdychanie dymu tytoniowego. Według danych WHO jeden na dziesięć papierosów wypalanych na świecie pochodzi z czarnego rynku. Komisja Europejska szacuje, że nielegalny obrót papierosami kosztuje UE ponad 10 miliardów euro rocznie w straconych wpływach z podatków.
Również w Polsce istnieje problem handlu papierosami z nielegalnych źródeł. Z badań GATS (2009-2010) wynika, iż w sumie 8,5% osób palących codziennie, pali papierosy pochodzące z nielegalnego źródła. Najwyższe odsetki spożycia tego typu tytoniu zanotowano w regionie wschodnim (15,5%) i północnym (13%). Są to tereny Polski położone wzdłuż granicy z Ukrainą, Białorusią i Rosją, gdzie ceny papierosów są znacznie niższe niż w Polsce.
Ramowa Konwencja Światowej Organizacji Zdrowia o Ograniczeniu Użycia Tytoniu nielegalny obrót określa jako „wszelkie praktyki lub postępowanie zabronione przepisami prawa, związane z produkcją, przewozem, odbiorem, posiadaniem, dystrybucją, sprzedażą lub kupnem, łącznie z wszelkimi praktykami lub postępowaniem, których zamiarem jest ułatwienie takiego działania”.
Jednocześnie Strony Konwencji uznają, że „usunięcie wszelkich form nielegalnego obrotu wyrobami tytoniowymi, łącznie z przemytem, nielegalną produkcją i podrabianiem, jak również opracowanie i wprowadzenie w życie przepisów prawa krajowego w tym zakresie (…) stanowią istotne elementy działań na rzecz ograniczenia użycia tytoniu”.
Głównym celem tegorocznych obchodów jest uświadomienie zagrożeń związanych z nielegalnym obrotem wyrobami tytoniowymi, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży oraz ludzi o niskich przychodach. Nielegalna sprzedaż tytoniu zwiększa epidemię palenia oraz związane z nią konsekwencje zdrowotne, a także stanowi duży problem gospodarczy i jest zagrożeniem dla prawa i porządku publicznego.
Nielegalne wyroby tytoniowe zachęcają ludzi do kupowania tytoniu pochodzącego z przemytu, ponieważ są tańsze, a zorganizowane grupy przestępcze używają go do finansowania innych czynności przestępczych, takich jak handel narkotykami, ludźmi i bronią, a także terroryzmu.
Nielegalny handel umacnia korupcję i osłabia dobre rządy, a także zabiera państwu przychód, który mógłby być przeznaczony na zapewnianie usług publicznych, zamiast trafiać w ręce przestępców.
Więcej informacji można znaleźć na następujących stronach internetowych:
http://zatrzymacprzemyt.pl/przemyt.php
http://ec.europa.eu/anti_fraud/documents/2013-cigarette-communication/communication_pl.pdf
http://www.mf.gov.pl/sluzba-celna/dzialalnosc/publikacje
.jpg)
