Bezpieczne leśne łowy— wszystko co miłośnik grzybobrania powinien wiedzieć

Co roku lekarze odnotowują setki przypadków zatruć grzybami — od łagodnych dolegliwości żołądkowych, przez uszkodzenia wątroby i nerek, aż po poważne zaburzenia układu nerwowego. W skrajnych przypadkach, szczególnie po spożyciu muchomora sromotnikowego, zatrucie może prowadzić do śpiączki, a nawet śmierci. Konsekwencje bywają nieodwracalne, dlatego przed wyjściem do lasu warto przypomnieć sobie zasady bezpiecznego zbierania i przygotowywania grzybów, by cieszyć się ich smakiem bez narażania zdrowia i życia.

Jak co roku Sanepid wskazuje na pewne podstawowe zasady, które minimalizują niebezpieczeństwo niebezpiecznego zatrucia grzybami.

Jakie to są zasady?

1. Zbieraj tylko te grzyby, które dobrze znasz.

Stanowczo się zaleca zbieranie jedynie gatunków, co do których mamy absolutną pewność.

Początkującym grzybiarzom rekomenduje się wybór grzybów rurkowych (np. maślaki, podgrzybki), wśród których gatunków śmiertelnie trujących jest niewiele.

Należy też unikać zbierania młodych, niewykształconych owocników, gdzie cechy rozpoznawcze są słabo widoczne i łatwo można pomylić się we właściwej identyfikacji grzyba.

2. Nie sugeruj się wyglądem ani zapachem.

Gatunki śmiertelnie trujące często łudząco przypominają jadalne (np. muchomor sromotnikowy i kania czubajka).

Domowe testy, jak czernienie srebra, cebuli czy próbowanie fragmentu, są całkowicie nieskuteczne! Nigdy nie próbuj surowych grzybów! Nawet mała ilość toksyn może wywołać negatywne skutki zdrowotne.

Pamiętaj, że trujące grzyby mogą mieć przyjemny smak i zapach.

3. Unikaj zbierania bardzo młodych lub przejrzałych grzybów

Tak, jak to zostało już powiedziane powyżej, młode są trudne do identyfikacji.

Stare grzyby łatwo się psują, mogą zawierać szkodliwe substancje i sprzyjać rozwojowi bakterii powodujących zatrucia pokarmowe.

4. Używaj przewiewnych koszyków, nigdy plastikowych toreb.

Często zdarza się, że na grzybobranie wybieramy się z powszechnie dostępnymi w naszych domostwach plastikowymi torbami. Tymczasem, w takich torbach grzyby parują i szybko się psują, co jeszcze bardziej zwiększa ryzyko zatrucia.

Wiklinowe kosze lub łubianki zapewniają cyrkulację powietrza i chronią zbiory przed uszkodzeniem.

5. Nie podawaj grzybów małym dzieciom i kobietom w ciąży!

Według zaleceń specjalistów, dzieci powinny jeść grzyby dopiero po ukończeniu 12 -tego roku życia. Grzyby są produktami ciężkostrawnymi i młody organizm może źle na nie zareagować. W przypadku zatrucia, postępuje ono też szybciej i bardzo szybko prowadzi do spustoszenia w ciele młodego człowieka.

Podobnie w przypadku kobiet w ciąży, spożycie grzybów może znacznie pogorszyć samopoczucie mamy a w skrajnych przypadkach stanowić poważne niebezpieczeństwo dla niej i jej nienarodzonego dziecka.

6. W razie wątpliwości skonsultuj się z ekspertem.

W Powiatowych Stacjach Sanitarno-Epidemiologicznych można bezpłatnie sprawdzić grzyby u grzyboznawcy lub klasyfikatora.

Pamiętaj! Do identyfikacji przynosimy całe, świeże okazy — zarówno kapelusz, jak i trzon.

Powiatowa Stacja Sanitarno- Epidemiologiczna w Legionowie, jak co roku, udziela bezpłatnych porad klasyfikatora grzybów świeżych, pod względem przydatności do spożycia. Pomoc oferowana jest
od poniedziałku do piątku w godzinach 8.00-11.00 po uprzednim kontakcie telefonicznym: (22) 774-15-76.

A co jeśli po spożyciu potraw przygotowanych ze zbiorów, poczujesz się źle?

Rozpoznanie objawów

Objawy mogą wystąpić po 30 minutach lub dopiero po 8–12 godzinach (szczególnie groźne przy muchomorze sromotnikowym).

Symptomy: bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka, zawroty głowy, osłabienie, zaburzenia widzenia, drgawki, utrata przytomności.

Postępowanie przy podejrzeniu zatrucia krok po kroku.

1. Natychmiast wezwij pomoc medyczną (112 lub 999), informując o podejrzeniu zatrucia grzybami!

2. Nie czekaj na rozwój objawów — szybka reakcja może uratować życie. Myślenie „może to coś innego” lub „może mi przejdzie” to błąd który może kosztować .życie

3. Zabezpiecz resztki posiłku lub surowych grzybów do analizy.

4. Podawaj wodę, aby zapobiec odwodnieniu (u przytomnych osób).

5. Nie prowokuj wymiotów u osób nieprzytomnych. W tym przypadku ułóż taką osobę w pozycji bezpiecznej, monitoruj jej stan do przyjazdu pomocy

Czego nie robić?

1. Nie zwlekać z wezwaniem pomocy! Czas w tym wypadku ma olbrzymie znaczenie a tylko profesjonalna pomoc daje szanse na uratowanie zdrowia lub nawet życia.

2. Nie stosować domowych „odtrutek” (np. mleka, kawy, czy alkoholu).

Dla bezpiecznego spożycia grzybów, znaczenie ma również sposób ich przygotowania.

Poniżej przedstawimy podstawowe zasady związane z przygotowaniem potraw z grzybów

1. Czyszczenie

Należy oczyścić grzyby z zanieczyszczeń, najlepiej tuż po zbiorze.

Unikaj długiego moczenia — pogarsza to smak i skraca trwałość.

2. Obróbka termiczna

Gotuj świeże grzyby co najmniej 15–20 minut; wodę po gotowaniu wylej.

Niektóre gatunki wymagają dłuższego gotowania (np. opieńka miodowa -do 30 minut).

3. Suszenie i mrożenie

Grzyby należy suszyć w 40–50°C lub w przewiewnym miejscu aż do całkowitego wyschnięcia.

Do mrożenia najlepiej grzyby krótko obgotować lub podsmażyć.

4. Przechowywanie

Świeże grzyby — najlepiej zjeść w dniu zbioru lub przechowywać w lodówce maksymalnie 24 godziny.

Suszone — przechowywać w szczelnych pojemnikach, w suchym i ciemnym miejscu.

5. Ponowne podgrzewanie

Potraw z grzybów nie należy podgrzewać wielokrotnie — ryzyko zatrucia rośnie z każdym cyklem.

Podsumowanie

Grzybobranie może być bezpieczne i przyjemne, jeśli połączymy tradycję z wiedzą. Stosowanie zasad Sanepidu i zdrowego rozsądku chroni przed groźnymi pomyłkami.

W grzybobraniu — jak w życiu — lepiej być ostrożnym niż odważnym!