Od słowa do zdrowia: plecak pełen emocji

• Jakie są najczęstsze reakcje emocjonalne dziecka w pierwszych tygodniach nauki w nowej szkole?

Dzieci mogą reagować na rozpoczęcie roku szkolnego na wiele sposobów – od ekscytacji po niepokój. Szczególnie u młodzieży wkraczającej w nowy etap edukacji, np. w szkole średniej, często pojawia nasilony niepokój związany z przewidywaniem przyszłych trudności. Uczniowie mogą obawiać się, że nie poradzą sobie z niektórymi przedmiotami, że nauczyciele będą surowi, a rówieśnicy krytyczni. Takie wyobrażenia prowadzą do silnego napięcia. Z drugiej strony u dzieci mogą wystąpić emocje zupełnie odmienne - radosne oczekiwanie, ciekawość, ekscytacja związana z nowymi doświadczeniami. Z mojego punktu widzenia to właśnie młodsze dzieci częściej przeżywają pozytywne emocje, ponieważ nie mają jeszcze bagażu trudnych doświadczeń szkolnych, z którym starsza młodzież nierzadko się mierzy.

• W jaki sposób rodzic może rozpoznać, że dziecko przeżywa trudności adaptacyjne?

Pierwsze tygodnie w szkole to szczególnie ważny czas dla rodziców i nauczycieli – aby zachowali ważność na sygnały świadczące o trudnościach dziecka. Mogą to być objawy emocjonalne (obniżony nastrój, jego nagłe wahania, nadpobudliwość albo przeciwnie – ospałość), problemy ze snem (koszmary, częste wybudzanie się), a także objawy somatyczne (bóle brzucha czy głowy związane ze stresem).

W zachowaniu dziecka mogą pojawić się nowe reakcje: wzmożona płaczliwość, wybuchy złości, unikanie kontaktu z rówieśnikami, trudności z koncentracją czy przyswajaniem materiału. W skrajnych przypadkach, przy nasilonym lęku, można zaobserwować dziwne zachowanie - dziecko milczy w szkole, mimo że w innych warunkach mówi swobodnie.

Każdy z tych objawów powinien być dla dorosłych sygnałem do działania. Potrzebna jest szybka reakcja – rozmowa, okazanie wsparcia, dostarczenie informacji – może wystarczyć, by dziecko poczuło się bezpieczniej i lepiej odnalazło się w nowym
środowisku. Jeśli jednak mimo naszych starań trudności utrzymują się lub nasilają, warto skonsultować się ze specjalistą.

Dobrze też zadbać o pozytywną atmosferę wokół rozpoczęcia szkoły jeszcze przed pierwszym dzwonkiem. Wspólne kompletowanie wyprawki, rozmowy o obawach dziecka i ich oswajanie, dzielenie się wspomnieniami z własnych szkolnych lat, opowiadanie o czekających w roku szkolnym atrakcjach (wycieczkach, uroczystościach, zabawach) – to wszystko pomaga budować pozytywne skojarzenia. Ponieważ lęk przed nowym jest naturalny, warto – jeśli to możliwe – zabrać dziecko wcześniej do szkoły, pokazać mu budynek, klasę, listę uczniów czy zdjęcie wychowawcy. Takie proste gesty potrafią
znacząco zmniejszyć niepokój i ułatwić start.

• Jak rodzic może wspierać dziecko w pierwszych dniach i tygodniach szkoły?

Zadaniem rodzica jest bycie obecnym i uważnym. Gdy dziecko przeżywa trudne emocje – warto spróbować wczuć się w jego sytuację. Można wtedy powiedzieć: „to jest trudne, masz prawo tak się czuć. Jestem przy tobie. Jeśli chcesz, możemy wspólnie zastanowić się, co zrobić, żebyś poczuł/a się lepiej”.

Dorośli często zapominają, że szkoła to nie tylko nauka. Dla dziecka to przestrzeń, w której doświadcza radości, ale też trudności, gdzie nawiązuje pierwsze przyjaźnie, a czasem mierzy się z rozczarowaniami. Dlatego nie pytajmy wyłącznie o oceny i zachowanie – to wcale nie jest najważniejsze. Dajmy dziecku przestrzeń, by opowiedziało, co dobrego lub trudnego spotkało je w szkole i jak się z tym czuje. Dzięki temu wzmacniamy więź i budujemy relację, która zaprocentuje w przyszłości.

Z mojego doświadczenia wynika, że w rodzinach, gdzie panuje wzajemny szacunek, poszanowanie godności niezależnie od wieku, a także bezwarunkowa akceptacja połączona ze stawianiem bezpiecznych granic, dzieci chętnie dzielą się swoimi przeżyciami – nawet tymi trudnymi. To staje się dla nich naturalne.

Bywa jednak, że mimo szczerych chęci nie wiemy, jak skutecznie pomóc dziecku. Jeśli problem dotyczy szkoły, warto porozmawiać ze szkolnym psychologiem. To specjalista posiadający odpowiednie kompetencje i zobowiązany do zachowania tajemnicy zawodowej (z wyjątkiem sytuacji określonych prawem). Wspólnie z psychologiem można wypracować najlepszą pomoc a on sam ma możliwość przekazania zaleceń innym nauczycielom, co zwiększa szanse na skuteczne wsparcie.

• Jaką rolę w procesie adaptacji odgrywa wychowawca i personel szkoły?

​Szkoła to miejsce, w którym dziecko spędza sporą część dnia. W tym czasie opiekę nad nim sprawują wychowawca, nauczyciele i inni pracownicy placówki. Dlatego ich postawa odgrywa ogromną rolę w rozwoju dziecka oraz w procesie jego adaptacji do środowiska szkolnego. Zarówno rodzice, jak i nauczyciele powinni być dla dziecka „bezpiecznymi dorosłymi” - to znacząco zwiększa szansę na prawidłowe kształtowanie się jego osobowości.

Równie ważne jest przekazywanie nauczycielowi istotnych informacji o dziecku – zarówno dotyczących jego trudności czy ograniczeń, jak i uzdolnień oraz zainteresowań. Współpraca rodziców i nauczycieli pozwala wypracować najlepsze warunki dla rozwoju ucznia.

• Jakie objawy somatyczne mogą być oznaką stresu związanego z rozpoczęciem nauki?

Jeśli trudne emocje towarzyszą dziecku przez dłuższy czas, mogą pojawić się objawy psychosomatyczne, czyli dolegliwości fizyczne mające swoje źródło w psychice. Do najczęściej obserwowanych objawów należą: bóle głowy, migreny, bóle brzucha, nudności, biegunka, duszności, kołatanie serca, przewlekłe zmęczenie, zaburzenia snu oraz częste infekcje wynikające z obniżonej odporności spowodowanej stresem.

Warto pamiętać, że te problemy nie są udawane i wymagają reakcji dorosłych – przede wszystkim pomocy dziecku w radzeniu sobie ze stresem, który je wywołuje. Długotrwałe trudności mogą prowadzić do rozwoju zaburzeń lękowych i depresyjnych.

• Jak doświadczenia z pierwszych miesięcy szkoły wpływają na dalszy rozwój dziecka?

Mimo trudnych początków nauka w szkole nie musi oznaczać długotrwałych problemów. Kluczowe są szybkie działania ze strony dorosłych. Warto jednak pamiętać, że pierwsze trzy miesiące to czas stopniowego przystosowywania się dziecka do nowego środowiska, nauczycieli i rówieśników. Jeśli po tym okresie dziecko nadal reaguje lękiem, a dodatkowo pojawiają się nowe, niepokojące objawy, warto skonsultować się z psychologiem.

Całość rozmowy w „Puls Miasta”

Dr Weronika Augustynowicz, psycholog. W swojej pracy wykorzystuje dialog motywujący oraz interwencję relacyjną opartą na zaufaniu (TBRI). Trenerka Polskiego Instytutu Dialogu Motywującego oraz członkini Stowarzyszenia Rodzicielstwa Zastępczego „Jedno Serce”, gdzie wspiera dzieci i rodziców zastępczych. Psycholog w Lubelskim Hospicjum dla Dzieci im. Małego Księcia.

Poradnictwo psychologiczne

1. Ośrodek Pomocy Społecznej w Legionowie Konsultacje indywidualne – psycholog
ul. Mickiewicza 22A, Legionowo
tel: 22 774-08-66 Po wcześniejszym umówieniu
Poniedziałek – Środa: 8:00-16:00; Czwartek – Piątek: 13:30– 16:00
Strona www: www.opslegionowo.pl
E-mail: sekretariat@opslegionowo. pl
Osoby i rodziny mieszkające na terenie Miasta Legionowo

2. Ośrodek Pomocy Społecznej w Legionowie Konsultacje indywidualne – psychiatra
ul. Mickiewicza 22A, Legionowo
Tel: 22 774-08-66
Po wcześniejszym umówieniu przez pracownika socjalnego
Strona www: www.opslegionowo.pl
E-mail: sekretariat@opslegionowo. pl
Osoby i rodziny mieszkające na terenie Miasta Legionowo, korzystające z pomocy środowiskowej w OPS w Legionowie

3. Fundacja Psyche / Psychoklinika - Poradnie Zdrowia Psychicznego
Poradnictwo i wsparcie psychologiczno – pedagogiczne dla dzieci, młodzieży u dorosłych; Konsultacje psychiatryczne z lekarzem psychiatrą, wydawanie zaświadczeń, opinii lekarskich, eRecept, eZwolnień, eSkierowań
ul. Tęczowa 5A, Chotomów
Tel: 22 355 20 00; 22 355 20 01; 505 685 454
Poniedziałek – Piątek: 8:00-22:00; Sobota: 9:00-16:00
Strona www: https://psychoklinika.pl/
E-mail: legionowo@psychoklinika.pl
Dzieci, młodzież, dorośli, seniorzy (w zależności od projektu – dla mieszkańców Gminy Miejskiej Legionowo, Powiatu Legionowskiego lub Województwa Mazowieckiego) Przy rejestracji należy zadeklarować chęć skorzystania z bezpłatnych, dofinansowanych ze środków publicznych projektów.
Świadczenia nieodpłatne dostępne w zależności od otrzymania dofinansowania w danym roku kalendarzowym.

4. Punkt Konsultacyjny Caritas Diecezji Warszawsko-Praskie konsultacje psychologiczne dla dzieci i młodzieży oraz osób dorosłych, konsultacje psychoterapeutyczne
ul. Sowińskiego 37, Legionowo (budynek PEC)
Tel: 768 813 721
Zgodnie z harmonogramem dostępnym na stronie www
Strona www: https://legionowo.pl/zdrowie/bezplatna-pomoc
Oferta bezpłatna dla mieszkańców Gminy Miejskiej Legionowo w ramach projektów współfinansowanych ze środków publicznych.

5. Punkt Konsultacyjny Fundacja Pasja Życia im. s. Józefy Menendez psychoterapia indywidualna dla dorosłych, psychoterapia dla dzieci i młodzieży od 12 roku życia, pomoc psychologiczna
ul. Strużańska 2B, Legionowo
Tel: 509 432 492
Zgodnie z harmonogramem dostępnym na stronie www lub po wcześniejszym umówieniu
Strona www: www.pasjazycia.org
E-mail: fundacja@pasjazycia.org
Oferta bezpłatna dla mieszkańców Gminy Miejskiej Legionowo w ramach projektów współfinansowanych ze środków publicznych. Przy rejestracji należy zadeklarować chęć skorzystania z bezpłatnych, dofinansowanych ze środków publicznych projektów. Świadczenia nieodpłatne dostępne w zależności od otrzymania dofinansowania w danym roku kalendarzowym.

6. Parafia Matki Bożej Fatimskiej Pomoc psychologiczna
ul. Orląt Lwowskich 8, Legionowo
Tel: 692 480 148
Pierwszy poniedziałek miesiąca: 18:00-20:00

7. Poradnia psychiatryczna MEDIQ Konsultacje i diagnostyka z zakresu leczenia zaburzeń psychicznych, depresji, nerwic, osobowości, odżywiania, adaptacyjnych oraz pourazowych
ul. Piłsudskiego 20, Legionowo
Tel: 22 774 26 40
Godziny pracy specjalistów poradni dostępne na stronie www.https://mediq.pl/poradnie/poradnia-psychiatryczna/
Godziny pracy placówki: Poniedziałek – Piątek: 8:00 – 22:00; Sobota: 7:00 – 14:00
Strona www: https://mediq.pl/poradnie/poradnia-psychiatryczna/
E-mail (za pośrednictwem strony www): https://mediq.pl/kontakt-z-mediq-legionowo/

8. Poradnia psychologiczna MEDIQ Terapie psychologiczne w zakresie leczenia depresji, zaburzeń nerwicowych i osobowości ul. Piłsudskiego 20, Legionowo
Tel: 22 774 26 40
Zgodnie z harmonogramem specjalistów dostępnym na stronie www
Godziny pracy placówki: Poniedziałek – Piątek: 8:00 – 22:00, Sobota: 7:00 – 14:00
Strona www: https://mediq.pl/poradnie/poradnia-psychiatryczna/
E-mail (za pośrednictwem strony www): https://mediq.pl/kontakt-z-mediq-legionowo/
W przypadku konsultacji w ramach NFZ Pacjenci przyjmowani są ze skierowaniem z Poradni psychiatrycznej MEDIQ

9. Poradnia zdrowia psychicznego EL-MED Porady lekarzy psychiatrów oraz porady psychologów:
depresje, zaburzenia nerwicowe, problemy małżeńskie, rodzinne i wychowawcze, sytuacje kryzysowe, zaburzenia odżywiania
ul. Krasińskiego 70, Legionowo
Tel: 22 784 57 24
Informacja o terminach przyjęć do Poradni w rejestracji placówki
|Strona www: www.elmed.com.pl
E-mail: przychodnia@elmed.com.pl
Tylko dla dorosłych

10. Poradnia Zdrowia Psychicznego przy NZOZ Legionowo
pomoc psychologiczna, opieka psychiatryczna
ul. Sowińskiego 4, Legionowo  
Tel: 22 774 -51 -51
Poniedziałek – piątek: 07:00 – 21:00
Strona: https://nzozlegionowo.pl/kontakt/
E-mail: sekretariat@nzozlegionowo.pl
Tylko dla dorosłych

11. Poradnia Psychologiczna i Psychoterapeutyczna KAAR-MED
porada psychologiczna diagnostyczna, porada psychologiczna, psychoterapia indywidualna, psychoterapia rodzinna, psychoterapia grupowa, sesja wsparcia psychospołecznego, terapia środowiskowa
ul. Sienkiewicza 13A, Legionowo
Tel: 570 824 694
Poniedziałek: 9.00 – 20.00; Wtorek - Czwartek:  8.00 – 20.00; Środa: 11.00 - 20.00 ; Czwartek – Piątek : 8.00 – 16.00
Strona: https://kaarmed.pl/uslugi/opieka-psychiatryczna/legionowo/
E-mail: pp-legionowo@kaarmed.pl
Do korzystania ze świadczeń w ramach NFZ nie jest wymagane skierowanie, świadczenia udzielane są dzieciom i młodzieży objętej obowiązkiem szkolnym i obowiązkiem nauki oraz kształcącym się w szkołach ponadpodstawowych do momentu ich ukończenia, rodzina lub przedstawiciele ustawowi, mogą być objęci wsparciem psychospołecznym.

12. Poradnia Centrum CBT Legionowo (Ośrodek Środowiskowej Opieki Psychologicznej i Psychoterapeutycznej przy Centrum CBT) konsultacje psychologiczne, psychoterapia indywidualna, psychoterapia rodzin, psychoterapia grupowa, wsparcie psychospołeczne, wizyty domowe
ul. Ks. J. Skorupki 23A, Legionowo
Tel: 22 150 25 90; 22 853 20 50
Strona: https://cbt.pl/poradnie/bezplatne-porady-dla-dzieci-i-mlodziezy-w-cbt/
E-mail: poradnia_legionowo@cbt.pl
Bezpłatna pomoc dla dzieci poniżej 7 r.ż. oraz dzieci i młodzieży w wieku do 21 r. ż. objętych obowiązkiem szkolnym i obowiązkiem nauki oraz kształcących się w szkołach ponadpodstawowych, a także dla ich rodzin lub opiekunów prawnych.

14. Punkt Konsultacyjny przy parafii św. Jana Kantego w Legionowie Konsultacje indywidualne - psycholog, psychoterapeuta, specjalista terapii uzależnień
ul. ks. J. Schabowskiego 2, Legionowo
Tel: 573 777 309 Po wcześniejszym umówieniu.
Oferta bezpłatna dla mieszkańców Gminy Miejskiej Legionowo w ramach projektów współfinansowanych ze środków publicznych

15. Poradnia Psychologiczno- Pedagogiczna w Legionowie porady i konsultacje dla rodziców, interwencja kryzysowa, psychoterapia krótko i długoterminowa
ul. Jagiellońska 69, Legionowo
Tel: 22 774 38 14; 22 766 16 99
Poniedziałek – Piątek: 8:00 - 18:00
Strona: http://www.ppplegionowo.pl
E-mail: poradnia@ppplegionowo.pl
Mieszkańcy powiatu legionowskiego

16. HappyLife - psycholog - psychoterapeuta
ul. Batorego 27 Legionowo
Tel. 737 940 002
Poniedziałek i środa 13:00-22:00; wtorek czwartek piątek 8:00-22:00
https://happylife.pl/psycholog-i-psychoterapeuta-legionowo/
Wizyty komercyjne. Dzieci od 14 roku życia

17. Psychoterapia dzieci i młodzieży - psycholog - psychoterapeuta
ul. Piłsudskiego 4 lok. 7 Legionowo
Tel. 603-181-517
Poniedziałek-piatek 9:00-17:00
https://www.facebook.com/people/Pychoterapia-dzieci-i-m%C5%82odzie%C5%BCy-Klaudia-Staniewska/100057643681507/
Wizyty komercyjne- dzieci od 4 roku życia

18. IN-SENS -psycholog -psychoterapeuta
ul. Skorupki 28 Legionowo
Tel. 502-829-809
Poniedziałek-piatek 7:30-20:00
https://in-sens.pl/Wizyty komercyjne

19. Ad Dictum -psycholog -psychoterapeuta
ul. Kordeckiego 18 Legionowo
Tel. 609-007-249
Poniedziałek- piątek 14:00-20:00 sobota 8:00-15:00
http://www.ad-dictum.pl/
Wizyty komercyjne

20. proMind - psycholog -psychiatra
ul. Piłsudskiego 13 lok. 101 Legionowo
Tel. 579-069-250
Poniedziałek-piątek 9:00-20:00
https://poradniapromind.pl/
Wizyty komercyjne

21. Werbena – psycholog -pedagog -logopeda
ul. Piłsudskiego 31 lok. 226 Legionowo
Tel. 606-666-279
Poniedziałek-piatek 8:00-21:00
https://poradniawerbena.pl/
Wizyty komercyjne

22. HolisMind -psycholog - Centrum Psychoterapii i Terapii Integralnej
ul. Batorego 38 Legionowo
Tel. 451-250-152
Poniedziałek- czwartek 10:00-20:00 piątek 9:00-15:00
https://holismind.pl/ Wizyty komercyjne

23. EGO Centrum Psychoterapii -psycholog -psychoterapeuta -logopeda
ul. Jagiellońska 78 C1 Legionowo
Tel. 501 803 303
Poniedziałek – piątek 8:00- 20:00; sobota 8:00-14:00
https://egopsychoterapia.pl/
Wizyty komercyjne

24. Centrum Medyczne Białołęka - psycholog dziecięcy - logopeda
ul. Norwida 2 Legionowo
Tel 513 499 877 ; 22-741-60-58
Poniedziałek- piątek 7:00-20:00
https://cmbial.pl/aktualnosci/
NFZ - wizyty komercyjne