Rondo Bronisławy Romanowskiej-Mazur ps. „Sosna”

Już pod koniec lat 30. zaczęła się Jej przygoda z harcerstwem. Po lekcjach harcerskie zbiórki, szkolenia przygotowujące dziewczęta do służby Ojczyźnie. Nie mogło być inaczej, bo pani Bronisława była córką Marii i Hieronima Romanowskich, którzy oboje służyli w Legionach Polskich i uczestniczyli w wojnie 1920 r. Od nich przejęła prawość charakteru i miłość do Polski.

Gdy nadszedł tragiczny wrzesień 1939 roku, jako młodziutka druhna służyła w Pogotowiu Harcerskim w Legionowie, a potem w Warszawie na Starówce (bo tam znalazła się z rodziną). Do Legionowa wróciła z bronią ukrytą w torbie sanitarnej.

Przystąpienie do tajnych Szarych Szeregów było dla pani Bronisławy oczywistością. Pod pseudonimem „Sosna” prowadziła zastęp harcerek. Po pewnym czasie została przyboczną żeńskiej drużyny „Las” legionowskiego hufca „Rój-Tom”. Cały czas uczyła się, początkowo na tajnych kompletach, a potem w tajnym gimnazjum i liceum ogólnokształcącym. Pani Bronisława nie ograniczała się do pracy i szkolenia w Szarych Szeregach. Gdy pod koniec roku 1942 przy parafii pw. św. Jana Kantego powstała Sodalicja Mariańska, pani Bronisława wstąpiła do niej. W ramach tej religijnej organizacji harcerki prowadziły akcje wychowawcze i patriotyczne dla dziewcząt, które z różnych powodów nie mogły należeć do organizacji wojskowych Armii Krajowej czy Szarych Szeregów.

Podczas Powstania Warszawskiego pełniła służbę sanitariuszki i łączniczki na terenie Legionowa.

Po wojnie pani Bronisława ukończyła liceum pedagogiczne, a następnie studia z filologii polskiej. Podjęła pracę w legionowskiej Szkole Podstawowej Nr 3. Tam poznała miłość swego życia – żołnierza 13. Mołodeczańskiej Brygady Okręgu Wileńskiego Armii Krajowej - Edmunda Mazura, który także pracował w legionowskiej „Trójce”.

Młodzi pobrali się i doczekali córki Barbary i syna Marka. Państwo Mazurowie, oboje, przez długie lata, aż do emerytury pracowali w legionowskich szkołach, przekazując dzieciom i młodzieży nie tylko swą wiedzę filologiczną ale też historyczną prawdę i umiłowanie Ojczyzny.

W czasach, gdy Armia Krajowa i Szare Szeregi były na indeksie, pani Bronisława podtrzymywała kontakty z czasów okupacyjnej konspiracji, zaś od chwili powstania organizacji kombatanckich żołnierzy Armii Krajowej i harcerzy Szarych Szeregów włączyła się w pracę tych środowisk. Nie traktowała swego udziału w kategoriach tylko towarzyskich. Jej kilkunastoletnia, mrówcza praca dokumentacyjna przyniosła efekt w postaci najobszerniejszej  – w byłym VII Obwodzie „Obroża” AK – monografii, znanej pod tytułem „Czas próby – historia legionowskich Kolumbów”. Legionowskich – nie w wąskim znaczeniu samego miasta, ale całego I Rejonu „Marianowo-Brzozów”, dziś w przybliżeniu całego powiatu legionowskiego.

Koledzy kombatanci wybrali Ją na prezesa Koła Nr 1 Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej im. ppłk. Edwarda Dietricha, powierzyli Jej także przewodniczenie Oddziałowi Stowarzyszenia Szarych Szeregów im. Stanisława Broniewskiego „Orszy” w Legionowie.

W 2002 roku założyła Fundację na Rzecz Dzieci i Młodzieży im. Wandy Tomczyńskiej i przez cały czas działalności przewodniczyła zgromadzeniu fundatorów tej organizacji. Dzięki tej inicjatywie przez 15 lat dzieci z terenu powiatu legionowskiego, będące w potrzebie, otrzymywały pomoc materialną, a młodzi wolontariusze specjalne nagrody.

W miarę swych sił brała udział we wszystkich znaczących inicjatywach dotyczących podtrzymywania etosu i przekazywania pamięci Armii Krajowej i Szarych Szeregów młodym pokoleniom. Jej udział w inicjatywie utworzenia w powiecie legionowskim Patriotycznego Szlaku Turystycznego „Polski Walczącej” jest tego najlepszym dowodem.

Za służbę w konspiracji pani Bronisława Romanowska-Mazur została awansowana do stopnia porucznika oraz odznaczona Warszawskim Krzyżem Powstańczym i Krzyżem Armii Krajowej. Otrzymała także Medal Za Udział w Wojnie Obronnej 1939, oraz Srebrny i Złoty Krzyż Zasługi dla ZHP. Po latach, na wniosek organizacji kombatanckich, otrzymała awans na stopień kapitana Wojska Polskiego.

Za swą działalność powojenną została wyróżniona tytułem Honorowego Obywatela Miasta Legionowa, oraz Honorowego Obywatela Powiatu Legionowskiego, a przez prezydentów Rzeczypospolitej Polskiej została odznaczona Krzyżami Kawalerskim i Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Opr. W. J.